Ondernemingen toen & nu

Haarlem is economisch volop in beweging. Binnen het bestaande bedrijfsleven worden steeds meer bijzondere vernieuwingen in gang gezet. Daarnaast kiest een groeiend aantal ondernemers voor de stad vanwege de aantrekkelijke omstandigheden om hun ideeën en plannen te realiseren. Eind 2008 is de campagne NieuwHaarlem gestart om al die (toekomstige) ontwikkelingen en belangen van bedrijfseconomisch Haarlem onder de aandacht te brengen en te houden. Initiatiefnemer en aanstuurder van NieuwHaarlem is het Innovatie Platform Nieuw Haarlem.

Naast nieuwe ondernemers, commerciële bedrijven in de detail- en groothandel en de zakelijke dienstverlening zijn er enkele grote farmaceutische bedrijven en bouwnijverheidbedrijven in Haarlem gevestigd. Sinds 1956 houdt MSD Nederland kantoor in Haarlem. MSD is al ruim 50 jaar een toonaangevend bedrijf op het gebied van innovatieve geneesmiddelen en vooruitstrevende studies. Vanuit Haarlem worden geneesmiddelen naar meer dan 140 landen gedistribueerd. Ook Pharmachemie, een allround farmaceutisch bedrijf, NedTrain, specialist in onderhoud en service, reiniging en revisie van rollend materieel en Vialis, een bedrijf dat zich bezig houdt met innovatieve mobiliteitsoplossingen zijn in de Spaarnestad gevestigd.

Maar de Spaarnestad staat van oudsher ook bekend om de grafische industrie. Multimediale uitgever van vakinformatie, Sdu Uitgevers, is hier gevestigd. Ook het Haarlems Dagblad, de oudste krant van Nederland opereert vanuit het hart van de stad, het Stationsplein. Het Haarlems Dagblad is tegenwoordig in handen van HDC Media. De krant werd van 1737 tot 1940 uitgegeven door Koninklijke Joh. Enschede, de vermaarde drukkerij van onder meer bankbiljetten, rijbewijzen en paspoorten. Bijna 300 jaar was het bedrijf gevestigd in de Haarlemse binnenstad. Momenteel opereert het , inclusief de nieuwe digitale divisie Joh. Enschede Security Solutions, vanuit het grootste moderne industrieterrein van Haarlem, de Waarderpolder. Dit gebied ontving in 2009 de titel ‘Beste Bedrijventerrein 2009’.

Van de 13e tot en met de 17e eeuw was Haarlem een belangrijke textielstad, er werd volop laken, linnen en wol geproduceerd. Ook was gedurende de Middeleeuwen het brouwen van bier één van de belangrijkste economieën in de stad. Ooit telde de stad meer dan tachtig bierbrouwerijen. Enkele gevelstenen en straatnamen herinneren nog aan die tijd. Ongeveer 25 jaar geleden is het stadsarchief van Haarlem een oud bierrecept uit 1407 ontdekt. Dit recept is opnieuw in gebruik genomen en heeft geresulteerd in het inmiddels gerenommeerde en bekroonde Jopenbier, dat volop in de stad geschonken wordt.

Na de industriële revolutie van de 19e eeuw werd Haarlem een echte industriestad. Verschillende bedrijven vestigden zich langs het Spaarne. Deze rivier vormde samen met de in de 19e eeuw aangelegde spoorverbindingen met Amsterdam en Leiden de belangrijkste verbindingen met de rest van westelijk Nederland. De fabriek van J.J. Beijnes fabriceerde van oorsprong rijtuigen en trams en is later onder de naam Koninklijke Fabriek van Rijtuigen en Spoorwegen ook treinstellen gaan produceren. De in 1838 opgerichte fabriek verhuisde in 1950 naar Beverwijk en sloot in 1963. De aan het Spaarne gevestigde fabriek van Hendrik Figee begon als kistenfabriek en groeide uit tot een producent van hefkranen, heimachines en baggermolens.

In 1890 werd in Haarlem het chocoladebedrijf Droste opgericht. Het bedrijf vestigde zich aan het Spaarne. Droste is tegenwoordig gevestigd in Vaassen, maar het voormalige, monumentale bedrijfspand met het herkenbare tegeltableau van het Droste meisje is nog steeds in gebruik en dient tegenwoordig als wooncomplex. Op de begane grond is restaurant Choc Oase gevestigd.